Olay, maçın daha sekizinci dakikasında yaşandı. Arjantinli futbolcu Angel Di Maria, Kanadalı bir defans oyuncusundan topu çaldı ve rakip kaleye doğru ilerledi.

Ülkenin gelmiş geçmiş en büyük futbolcularından biri, 2024 Copa America futbol turnuvasının grup aşamasında kritik bir anda, artık kaleciyle karşı karşıyaydı.

Fakat, Di Maria, kaleye doğru ilerlerken topu kontrol etmekte zorlanıyor gibiydi.

Ceza sahasının kenarında Kanadalı kaleciyle karşı karşıya kalan Di Maria’nın yapabildiği tek şey, ayak ucuyla nispeten zayıf bir vuruş oldu. Kaleci topu kolayca engelledi.

Maçtan sonra, Arjantinli teknik direktör ve oyuncular, ABD’nin Atlanta kentindeki sahadaki çimin kalitesinin performanslarını etkilediğini söyledi.

Normalde Amerikan futbolu takımı Atlanta Falcons ile ABD’nin bir numaralı futbol ligindeki Atlanta United’in maçlarını oynadığı stadyumda suni çim seriliydi.

Fakat bu saha Copa America öncesi geçici olarak normal çim yüzeyle değiştirildi.

Ancak oyuncular, topun “bir sıçrama tahtası gibi” zıpladığından şikayet etti, sahayı “feci” diye nitelendirdi.

Copa America sırasında ABD’deki diğer stadyumlarda oynanan maçlar da sahaların kalitesiyle ilgili endişeleri gün yüzüne çıkardı, bu da turnuvayı gölgeledi.

2026 Dünya Kupası yaklaşırken, ev sahibi ülkeler ABD, Kanada ve Meksika zemin kaynaklı eleştirilerden kaçınmak istiyor.

Hiçbir şikayet olmaması için bir uzman ekip bunun için görevlendirildi.

Son sekiz yıldır araştırmacılar, mükemmel zemini bulmak için futbol sahasında top sektiriyor.

Kramponları yere vuruyor ve çim zemini kötü muameleye maruz bırakıyorlar.

Farklı çim türü karışımlarıyla araştırma yapıyor ve zeminin futbol şartlarıyla nasıl başa çıkacaklarını görmek için bunları özenle yetiştiriyorlar.

Mükemmel uzunluklarını bulmak için de çimi milimetre milimetre ölçüyorlar.

Tennessee Üniversitesi’nden profesör John Sorochan, FIFA tarafından 16 Dünya Kupası stadyumunun tamamında çimin ekimi, kurulumu ve bakımını yönetmesi için görevlendirildi.

Sorochan, “Bu çok büyük bir sorumluluk” diyor.

Stadyumlardan beşinin üstünün kapalı olduğunu söyleyen Sorochan, “Beni asıl endişelendirenler bu stadlar” diye ekliyor:

“Çünkü güneş doğacak ama içeriye girmeyecek. Bitkilerin büyümesi için ışığa, ideal olarak güneş ışığına ihtiyaçları var.”

Dünya Kupası’na sadece birkaç hafta kala, Sorochan ve ekibin yürüttüğü 170’ten fazla farklı deney teste hazır.

Ekip spor sahalarına çim ekimi ve kurulumu biliminde onlarca yılda elde edilen bulgulara dayanarak çalışmalarını sürdürüyor.

ABD, Kanada ve Meksika’daki farklı stadyumlar için geliştirdikleri çim sahalar, 104 maç boyunca her maçta 90 dakikadan fazla süreyle 22 oyuncu ve hakemler tarafından çiğnenecek.

Dünyanın en iyi futbolcularının ve dünya çapındaki milyarlarca taraftarın umudu, çimin ne kadar dayanıklı olacağına bağlı.

Sorochan’a göre, sadece beş milimetre büyük fark yaratıyor.

Bu ölçü, sahanın heyecan verici oyun için gereken hızlı paslaşmaya müsait, kusursuz bir doğal halı gibi olup olmayacağını belirleyebiliyor.

Sorochan ve meslektaşları, sahada heyecanlı oyun için gerekli tam yüksekliği belirlemek için çok sayıda deney yaptı.

ABD’nin Tennessee eyaletindeki Knoxville’de yer alan araştırma tesislerindeki minyatür sahalarda, parlak kırmızı makinelerden atılan topların, hızları ve sekmeleri gözlemlendi ve ölçüldü.

Futbol ayakkabısının çimle etkileşimi de düzeneklerle test edildi.

Araştırmacılar, çimi sadece topun yüzeyle nasıl etkileşim kurduğu açısından değil, aynı zamanda oyunculara sağladığı çekiş gücü açısından da test ettiler.

Maçlar sırasında çimde oluşabilecek çukurları en aza indirmenin ve oyunun akışını bozabilecek ıslak noktaları önlemenin yolları arandı.

Kötü bir yüzeyin felaket sonuçları olabilir. Milyonlarca dolarlık oyuncular kariyerlerini sonlandıran sakatlıklar yaşayabilir.

Stadyumların coğrafi dağılımı, sahaların da birbirinden çok farklı iklim bölgelerinde gelişmesi gerektiği anlamına geliyor.

Mexico City ve Miami’nin nemli sıcağından Toronto ve Boston’un serin havasına dek, futbol zeminleri farklı iklim koşullarında gelişmek zorunda.

Bununla başa çıkmak için araştırmacılar, her lokasyona özgü kök sistemleri, sulama yöntemleri ve bakım programları geliştirdiler. Ayrıca, koşullar için ideal türü bulmak amacıyla farklı çim türlerini de test ettiler.

Daha sıcak iklimlerde zemin Bermuda çiminden oluşurken, daha soğuk iklimlerdeki zemin Kentucky mavi çimi ve çavdar çimi karışımından oluşacak.

Sorochan ve ekibi, Bermuda çiminin daha yoğun olduğu için biraz daha kısa kesilmesi gerektiğini belirledi. Bunlar, Kentucky mavi çimi ve çavdardan oluşan sahalara kıyasla daha hızlı kuruyor.

Sahaların daha düzgün ve dayanıklı olmasını sağlamak için, çime suni çimde kullanılanlara benzer plastik lifler de eklendi.

Yine de Avrupa’da genellikle serin iklim çimlerinden oluşan sahalarda oynayan futbolcular, Miami veya Kansas City’deki Bermuda çimi sahalara çıktıklarında şaşırabilirler.

Sorochan, “Bakacaklar ve ‘Bu, Almanya’daki sahamla aynı değil, daha çok golf sahası gibi’ diyecekler” ifadelerini kullanıyor.

Uzman isim her sahanın biraz farklı olacağını kabul ediyor. Ancak araştırmaları sayesinde farklılığın minimum düzeyde olacağına inanıyor.

Michigan State Üniversitesi’nden profesör Trey Rogers III, Dünya Kupası hazırlıklarında Sorochan’a yardımcı oluyor.

Rogers III, “Tek endişe verici olan, bir seferde inşa edilecek geçici sahaların devasa ölçeği” diyor.

Sahaların mükemmel, neredeyse mucizevi olması gerekiyor.

FIFA, çim bilimi gibi az bilinen bir alanda ünlü isimler olan Sorochan ve Rogers’a güveniyor.

İkili, 2026 Dünya Kupası gibi bir meydan okumayla hiç karşılaşmadı ve riskler çok büyük.

Ancak bu, futbolun en büyük sahnesine ilk çim döşemeleri değil.

Rogers, ABD’nin güneyinde bir golf sahasında çalışırken çime aşık oldu. Fakat futbol sahalarına geçişi, 1994 Dünya Kupası’na uzanıyor.

FIFA, 1992 yılında Rogers’tan, Michigan’daki Pontiac Silverdome Stadyumu’nda oynanacak dört maç için çim zeminin sorumluluğunu almasını istedi.

Bu stadyum, suni çimde maçlarını oynayan bir Amerikan futbolu takımı olan Detroit Lions’a evsahipliği yapıyordu.

Birçok Amerikalı gibi Rogers da dünyanın en büyük spor organizasyonu hakkında hiçbir şey bilmiyordu.

Rogers, “Kimsenin bana unutturmasına izin vermediğim o meşhur sözleri söyledim” ve ‘Dünya Kupası ne?’ diye sordum” diyor.

Buna rağmen, FIFA stadyumda çim saha yetiştirmesi ve kurması için Rogers’ı seçti.

Bir dizi deneyden sonra, üniversitedeki ekibi, kumlu bir toprakta Kentucky mavi çimi ve çavdar çimi karışımı yetiştirmeye karar verdi.

Kum drenaja yardımcı olurken, kullanılan iki çim türü de nispeten daha az doğrudan güneş ışığı alan serin bir iklimde büyüyebilecekti.

Rogers ve meslektaşları, altıgen modüllere tohum ektiler. Binlerce saatlik sürecin büyük bir kısmı elle yapıldı.

Sorochan o sırada projede çalışan bir öğrenciydi.

“Kumu sıkıştıran kişi tam anlamıyla bendim” diyor.

Altıgen modüller, ekibin en büyük yeniliklerinden biriydi. Çim parçaları stadın içine bu şekilde taşındığında çimin kökleri bozulmadan kalabiliyordu.

Bu, kubbeli bir stadyumda yapay bir zeminin üzerine ilk kez doğal çim saha kurulumu olacaktı.

Rogers, bir takımın ilk antrenman için sahaya çıkışını izlediğinde, zemini incelemediklerini gördü. Görünüşe bakılırsa, saha futbolculara normal gelmişti.

Küçük çocuklar gibi, futbol toplarını devasa kubbenin çatısına ulaşacak kadar yükseğe atmaya çalıştılar.

Rogers’ın çalışmaları başarılı oldu ve bu ona “çim gurusu” lakabını kazandıracaktı.

Ancak 1994 Dünya Kupası bitiminde Sorochan stadyumun çatısına çıktı ve sahaya baktı.

Sorochan “Sahadaki aşınmayı görebiliyordunuz” dedi ve devam etti:

“Bunu nasıl daha iyi hale getirebiliriz diye düşündüm.”

Sorochan, yüksek lisans öğrencisi olarak zamanının geri kalanını kapalı alanda çim yetiştirmenin en iyi yollarını araştırmakla geçirdi.

FIFA 2018 yılında, 2026’da oynanacak Dünya Kupası için Sorochan’dan yardım istediğinde, o da Rogers ve üniversitedeki ekibin kendisine katılmalarını istedi.

1994’te Silverdome’da yaptıkları çalışma yeni görevleriyle kıyaslandığında bir çocuğun fen dersi projesi gibiydi.

Genellikle çim, döşeneceği yere benzer topraklarda mümkün olduğunca o yere has koşullarda yetiştiriliyor.

Çimin kesilmesi ve taşınması bitkileri strese sokabiliyor ve genellikle toparlanmaları birkaç hafta sürüyor.

Ancak Dünya Kupası’nda sahaların çoğu ilk maçtan sadece 10 gün önce döşenecek.

ABD’de Denver kentinde yaşayan Joe Wilkins III’ün geniş topraklara yayılan çim çiftliği Dallas, Atlanta ve Houston’daki Dünya Kupası sahalarına zemin sağlyacak.

Bu üç stadyum, turnuvanın dörtte birinden fazlasına ev sahipliği yapacak.

Stadyumların hepsi kubbeli ve sahaya doğrudan güneş ışığı ulaşamıyor.

Wilkins, “Bunlar en büyük zorluklar” diyor ve büyükbabasının 1962’de Green Valley Turf Şirketini kurduğunu anlatıyor.

Şirketin çiftliğinde yüzlerce dönümlük alan parlak yeşil çimle kaplı. Çim hazırlığı için Wilkins’in personeli, ince bir plastik tabaka üzerine kuma tohum ekti.

Bu, hasat sırasında kökleri korumaya ve bitkilerin yaşadığı şoku azaltmaya yardımcı oluyor.

Sonraki haftalarda işçiler çimi titizlikle sulayıp biçiyor, mantar ilacı, gübre, deniz yosunu ve silika ekliyorlar.

Wilkins “Çim asla bir gün bile ara vermiyor” diyor.

Sorochan, son dönemde Green Valley Turf Şirketini birkaç kez ziyaret etti ve Wilkins, Sorochan’ın deneylerine yardımcı olmak için Tennessee Üniversitesi’ne çim gönderdi.

Ekip orada, kubbeli bir stadyumun içindeki koşulları oluşturmak için son teknoloji ürünü bir gölgelik inşa etmişti.

Michigan State Üniversitesi ise stadyum zeminlerine çim döşeme pratiği için 2100 metrekarelik asfalt kaplı bir alanı kullandı.

Açık hava stadyumlarında çim zemini sabitlemek için, sağlam bir kum tabakasının altına çakıl taban döşeniyor ve ardından çimler bunun üzerine seriliyor.

Amerikan futbolu stadyumlarındaki suni çim yüzeylerinin üzerine serilen geçici sahalarda ise, yeterli drenaj sağlamak için çakıl taban yerine birbirine kenetlenen plastik ızgara ve dokuma plastik örtü kullanılıyor.

Dünya Kupası başlamadan sadece birkaç hafta önce, Wilkins ve ekibi çimleri kesme ve rulo haline getirme gibi zahmetli bir işe girişti.

Wilkins’in “dev pizza kesicileri” olarak tanımladığı, tarım araçlarına takılı aletleri kullanarak, çimleri 1,2 metrelik şeritler halinde kesiyorlar.

Çimlerin kuruması için güneş batana kadar bekliyorlar ve ardından rulo haline getirip soğutma sistemli kamyonlara yüklüyorlar.

Aynı zamanda, onlarca soğutmalı kamyon, birkaç çim çiftliğinden Kuzey Amerika’daki stadyumlara bir milyondan metrekareden fazla çim taşıyor.

FIFA’nın kıdemli saha yönetimi müdürü Alan Ferguson, “Kariyerimde hiç bu kadar büyük bir iş yapmadım” diyor.

Çimler bu kapalı stadyumlara nihayet ulaştığında, güneş ışığına son kez maruz kalacak ama yine de haftalarca gelişmeye devam etmesi gerekiyor.

Kapalı stadyumlarda çimler serildikten sonra, sahanın tamamını kaplayan kızılımsı mor bir ışık, çimlerin sadece birkaç metre yukarısında bulunan düzinelerce beyaz metal çubuktan yayılıyor.

Bu geri çekilebilir LED bitki yetiştirme lambaları, çimlerin büyümesi için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlamak üzere konumlandırılabiliyor.

Örneğin Dallas’taki Cowboys Amerikan futbolu takımının stadyumunda, yetiştirme ışıkları çatıdan aşağıya doğru iniyor.

Sorochan, “Altlarında çalışabilir, çim biçebilir ve yapmanız gereken her şeyi yapabilirsiniz ve çimler büyümeye devam eder” diyor.

Doğrudan güneş ışığı olmadan çim yetiştirmek, LED teknolojisindeki gelişmeler sayesinde bugün 1994’teki Silverdome’a kıyasla çok daha kolay.

Sorochan, Copa America’da yaşananların tekrarlanmasından endişe duymuyor.

Arjantin ve Kanada’nın maç yaptığı Atlanda’daki stadyumda, çim saha ile altındaki suni çim arasındaki mesafenin çok sığ olduğuna işaret etti ve bunun da oyuncuların söylediği gibi bir tür tür trampolin etkisi yarattığını söyledi.

FIFA, 2026’da daha derin bir tampon aralık istedi.

2025 Kulüpler Dünya Kupası aynı zamanda kısmi bir provaydı.

Saha araştırmacıları, o zaman da bu yıl kullanılan malzemelerin, tekniklerin ve işçilerin çoğunu kullandı.

FIFA’dan Ferguson “Doğal olarak bize bunlardan bazılarını test etme ve deneme fırsatı sundu” diye devam etti.

Oyuncular ve antrenörlerden kulüp turnuvasındaki sahaların kalitesiyle ilgili birkaç şikayet olsa da, FIFA bunların uluslararası test standartlarını karşıladığı konusunda ısrarlı.

Ferguson’a göre FIFA, 2026 Dünya Kupası için çim araştırmalarına 5 milyon dolardan fazla para harcadı.

Futbolun en prestijli müsabakasının heyecanını izlerken pek az insanın aklına gelen bir şey için bu çok büyük bir para.

Rogers, uzun vadede kendisinin ve Sorochan’ın yaptığı araştırmanın, çimin sporda birçok seviyede nasıl kullanıldığı konusunda daha büyük iyileştirmeleri beraberinde getireceğini umuyor.

Hatta bazı Amerikan futbol takımlarını kapalı stadyumlarda bile suni çimden vazgeçmeye ikna edebileceğini söylüyor.

Auburn Üniversitesi’nden çim yönetimi profesörü olan ve Dünya Kupası projesinde yer almayan Elizabeth Guertal, “Geliştirdikleri teknikler, yerel liselere bile götürülebilir” diyor.

Bu arada Rogers ve Sorochan iyi bakılmış çimin, tıpkı bir çocuk gibi, hassas ve dayanıklı olduğunu biliyor.

Bir forvet oyuncusunun topuyla yaptığı keskin hareketlerde futbolcuyu destekleyebilir ve kalecinin yaptığı muhteşem kurtarışın sonunda yumuşak bir düşüş sağlayabilir.

Onlar dramanın sahnelenmesi için zemini hazırladılar. Şimdi kimin hayallerinin gerçekleşeceğini belirlemek oyunculara kaldı.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .

Son Dakika › Spor › Copa America’da Çim Sorunu – Son Dakika